الكي هاي الكي هاي من

سلام

گزارشی از تلویزیون پخش شد که جشن "سپندار مزگان" را موضوع خود قرار داده بود به همین بهانه تصمیم گرفتم که مورد این مناسبت مطلبی را بیابم و در اینجا قرار دهم.

۵ اسفند هرسال را روز عشق و دوستی در ایران باستان می دانند و از آنجا که در ادامه واردات فرهنگ غربی به ایران، مدتی است که برخی "ولنتاین غربی" را نادانسته جشن می گیرند و بزرگ می شمارند در صورتی که سپندار مزگان خودمان زیباتر و فراتر از مناسبت های بیگانه است و می طلبد که داشته های خود را ارج نهیم و به جای استفاده از مناسبت های بیگانگان، مناسبت های خودمان را با بزرگداشتشان و معرفی آن به نسل نو و نسل های آتی حتی به دیگران نیز به عنوان داشته های پر افتخار ایرانی، معرفی کنیم.

به همین بهانه و ضمن تبریک این روز اصیل ایرانی، مطلبی راجع به جشن سپندار مزگان که بسیار شایسته تر، زیباتر، قدیمی تر و سرتر از تمامی روزهای عشق و دوستی بیگانگان خصوصاً ولنتاین وارداتی، است از دانشنامه آزاد ویکی پدیا انتخاب شده که در ادامه می آید.

جشن اسفندگان (سپندارمذگان) یکی از جشن‌های ایرانی است که در روز ۵ اسفند برگزار می‌شود. ابوریحان بیرونی در آثارالباقیه آورده‌است که ایرانیان باستان روز پنجم اسفند را روز بزرگداشت زن و زمین می‌دانستند. اگرچه منابع کهن از جمله ابوریحان این جشن را در روز پنجم اسفند ذکر کرده‌اند. ولی با توجه به تغییر ساختار تقویم ایرانی در زمان خیام که پس از ابوریحان میزیست، و سی و یک روزه شدن شش ماه نخست سال در گاهشماری ایرانی، تاریخ ذکر شده در منابع کهن را باید به روز رسانی کرد. امروز بعضی زرتشتیان آنرا در روز اسفند (سپندارمذ - پنجمین روز) از ماه اسفند (سپندارمذ) برابر با بیست و نهم بهمن در گاهشماری خورشیدی امروزین برگزار میکنند. اما موبد کورش نیکنام برگزاری جشن‌ها با استفاده از گاهشماری‌های سنتی با ماه‌های 30 روزه را بی‌توجهی به دانش نجوم و دستاوردهای خیام و موجب ناهماهنگی‌ در جشن‌ها دانسته و لزوم توجه به گاهشماری ملی و رسمی با ماه‌های 31 روزه را یادآور شده است.

بسیاری از پژوهشگران ایران شناس از جمله استادان ابراهیم پور داود، جلیل دوستخواه، رضا مرادی غیاث آبادی، جلال خالقی مطلق و پرویز رجبی زمان درست این جشن را پنجم اسفند می‌دانند و ابداعات جدید در انتقال آن به ۲۹ بهمن را نادرست می‌انگارند. (بنگرید به فهرست منابع و پیوند به بیرون در پایین همین صفحه).

استاد ابراهیم پورداود در سال ۱۳۴۱ خورشیدی، روز پنجم اسفند و جشن اسفندگان را به عنوان «روز پرستار» پیشنهاد داد که پذیرفته شد و در تقویم رسمی نیز ثبت گردید. ایشان خود در این باره نوشته‌اند: "در میان جشن‌های بزرگ ایران باستان، سپندارمذگان جشنی است در پنجمین روز از اسفندماه. همین روز شایسته و برازنده است که جشن پرستاران میهن ما باشد".